Ballonvaren in het land van de Smile

 

Ballonvaren in Nederland is een belevenis. Hangend aan een grote bel warme lucht, langzaam drijvend door de lucht. Genietend van het steeds wisselende landschap. Ballonvaren in Nederland is kicken. Ballonvaren aan het andere einde van de wereld is nog veel specialer, een ander landschap, andere omstandigheden, en de boeiende reacties van omstanders, mensen die nog nooit eerder een luchtballon hebben gezien.

Marcel en Jenny Pijnappel reisden in februari 2005 af naar de Filippijnen om daar op uitnodiging van de organisatie deel te nemen aan de 9e editie van the Philipine International Ballonfiësta.
Hier een reisverslag van deze bijzondere belevenis. Joy Roa is de gedreven organisator van het dit jaar voor de 9e keer gehouden ballonfiësta.

Hij is een van de 4 Filipino’s die in het bezit zijn van een ballonvaarderbrevet, en Marcel ontmoette hem in 1995 op de ballonfiësta in Bristol. Contacten werden gelegd, en al spoedig volgde er een uitnodiging om in de Filippijnen te komen ballonvaren. Helaas is die deelname er nooit van gekomen, maar Marcel bleef wel nauwe contacten onderhouden met Joy. Van ballonvaren in de Filippijnen is het echter nooit gekomen. Ook voor de fiësta van 2005 ontvingen Jenny en Marcel een uitnodiging, en zij besloten een familiebezoek (Jenny is Filippina) te combineren met de deelname aan de ballonfiësta.Het evenement werd evenals de voorgaande edities gehouden op de Clark airbase in de provincie Panpanga, zo’n 100 km ten noorden van Manilla.

De Clark airbase was indertijd de grootse Amerikaanse airbase  buiten de VS. Vanwege de strategische ligging was dit een enorm belangrijk steunpunt voor de Amerikanen. Er waren zo’n 5000 Amerikanen gelegerd. De luchtmachtbasis was zeer goed geoutilleerd en beschikte over zulke grote en sterke start- landings- en taxibanen dat zelfs de spaceshuttle er in geval van nood zou kunnen landen.

In 1991 hebben de Amerikanen de Filippijnen verlaten, en zo werd de basis een soort van spookstad. Veel leegstaande huizen, flatgebouwen en grootwinkelbedrijven staan er te wachten op betere tijden. Het provinciaal bestuur van Pampanga is momenteel druk bezig om nieuw leven in te blazen in met name de airbase. Om het gebied te promoten steunen zij ook de ballonfiësta die er mede voor zorgdraagt dat de Clark airbase  en het omliggende economische gebied wederom op de kaart wordt gezet, en internationale attentie krijgt. Het nu in ontwikkeling zijnde grootste passagiersvliegtuig (airbus A380 die 555 passagiers kan vervoeren) kan niet worden ontvangen op de nationale luchthaven in Manilla omdat start en landingsbanen te dicht op de taxibanen liggen. Bovendien zijn start- en landingsbanen ook niet lang genoeg. De luchthaven van Manilla ligt middenin de metropool Manilla, en uitbreiding is dus uitgesloten; bovendien is het verkeer in Manilla zodanig druk dat het soms nauwelijks mogelijk is om de luchthaven te bereiken. Grote kansen dus voor Clark airbase, waar ruim voldoende ruimte is om zelfs de grootste vliegtuigen te kunnen ontvangen. Ook UPS (United Parcel Service), die wij kennen van de grote bruine vracht- en bestelwagens met de gouden letters, hebben ervoor gekozen om hun hoofdvestiging voor het verre oosten op de Clark airbase te vestigen. UPS vliegt met eigen vrachtvliegtuigen en zodoende is de Clark Airbase een prima locatie.

Er is UPS veel aan gelegen dat het gebied verder wordt doorontwikkeld, vandaar dat zij ook hun welwillende medewerking hebben verleend aan de ballonfiësta middels een erg belangrijke vorm van sponsoring. UPS zorgde er namelijk als hoofdsponsor voor dat de deelnemende ballonnen en bijbehorende apparatuur en equipement werden getransporteerd naar de Clark airbase. Een bijdrage van enorm belang voor het evenement. Een ballon met mand en bijbehorende spullen weegt ongeveer 250 kg en is behoorlijk groot qua omvang. De kosten van het invliegen van 20 ballonnen zou voor een organisatie van een ballonfiësta onbetaalbaar zijn.

Dankzij de fantastische hulp van UPS was het mogelijk om met onze eigen Pijnappel Suzuki ballon te varen in de Filippijnen. Het was een internationaal gebeuren op de Filippijnen.
Deelnemers waren er uit Korea, Japan, Noorwegen, Engeland, Amerika, Duitsland, Hongarije en wij als enige team uit Nederland. Een groot international en vooral bont gezelschap. Dat ballonvaart verbroederd bleek ook wel weer uit de drie dagen dat het evenement duurde; we kwamen als onbekenden, en namen afscheid van alle internationale teams als goede vrienden. Het landschap is fabeltastisch, de reacties van de vele toeschouwers zijn hartverwarmend. Velen van hen hebben nog nooit een heteluchtballon gezien, en de oohhhs en aahhhs zijn er dan ook in grote getale. De eerste ballonvaart was op 11 februari om 07.00 ’s ochtends. Vroeg uit de veren dus, de briefing begint (tegen de Filippijnse gewoonte in) stipt op tijd. Wat onwennig vanwege het vroege tijdstip van opstaan (04.45 uur, en om 05.30 uur eerste briefing) staan wij in de grote hangar van het sportvlieggedeelte van Clark Airbase. Joy Roa houdt een wel erg simpele briefing: “the weather is fine, have a nice flight”!! Tijdens de fiësta is er een soft competition, een vossenjacht. Natuurlijk is Joy de “vos”en stijgt als eerste op. Weldra volgen alle ballonnen en wij gaan als laatste. Ik huldig altijd de gedachte : “of als eerste, of als laatste de lucht in wil je tenminste de meeste attentiewaarde genereren”. Het bleek een goede keuze, omdat wij de volgende dag prominent met onze ballon op de voorpagina van de  Phillipine Star prijkten. Het opstijgen is een feest, niet in de laatste plaats omdat het voor ons alweer een poosje geleden is dat wij in Nederland hebben gevaren. En nu dus op de Filippijnen. Best wel aardig voor op je palmares. Het inmiddels toegestroomde publiek reageert fantastisch, ze zwaaien en roepen enthousiast naar ons. Voor velen van hen is het de eerste keer dat ze een dergelijk schouwspel zien, ballonnen zijn immers geen dagelijkse kost op de Filippijnen. Ook voor ons is het een enerverende ervaring; een prachtig tropisch landschap in de nabijheid van Mount Pinatubo, de vulkaan die in 1991 behoorlijk van zich deed spreken, en het gehele gebied bedekte met een dikke laag as. Het uitzicht was zo fenomenaal dat wij helemaal vergaten te kijken waar de vos ging landen. We zaten daarom zodanig ver van hem af dat we niet eens een marker hebben gegooid. Na een bijzondere vaart van 40 minuten vonden wij een geschikt veld om te landen, en de eerste vaart was een feit.
Crewleden zijn zoals wij allen weten erg belangrijk in de ballonvaart. Zonder crew kan er nu eenmaal niet worden gevaren. De organisatie had ook hier uitstekend voor gezorgd.

Onze crew bestond uit een aantal zeer enthousiaste vrijwilligers, gerekruteerd uit de plaatselijke 4WD vereniging. Wij hadden het geluk dat onze crew al een aantal malen had geholpen bij voorgaande edities van het evenement, en wij konden dus beschikken over ervaren helpers en volgers. Oude fourwheeldrives, met antieke en gammele open aanhangertjes voldeden prima, en onze crew had er ook duidelijk plezier in.

Ze waren binnen een minuut na de landing bij ons. Na de vaart weer even gas tanken, en daarna even een ontbijtje scoren in de plaatselijke Mac. Donalds. Met 12 man ontbijten met alles erop en eraan voor 800 Peso, omgerekend ongeveer € 12,00. De hele dag de tijd waren er allerlei andere luchtvaartactiviteiten op het terrein te aanschouwen. En er was nogal wat: ultra lights, parachutisten, motorvliegtuigen, motorgliders, sky divers, aerobatics, vlieger demonstraties, radiografisch bestuurde vliegtuigen en helicopters.

Het was genoeg om de gehele dag door te komen en toeschouwers kwamen er dan ook in groten getale. Natuurlijk was er op het gehele feestterrein voldoende te eten en te drinken te koop, terwijl er ook dagelijks diverse optredens door artiesten werden verzorgd. De organisatie had kosten noch moeite gespaard om er voor een groot publiek een aantrekkelijk en dagvullende happening van te maken. De eerste vaart was een succes en we konden haast niet wachten tot de volgende dag want er zouden diverse zwagers en schoonzusjes ervaren waar hun zus en zwager in Holland zo druk mee zijn in Nederland. Geen van allen hadden ooit een ballon in het echt gezien, laat staan dat ze er ooit hadden ingezeten. De tweede dag (12 februari) zou een zeer bijzondere worden in de 9 jarige geschiedenis van de Philippine Hot-air Balloon Fiesta. Na opstijging bleek er een BOX te zijn. Een box is een meteorologisch verschijnsel dat er voor zorgt dat de wind in de onderste luchtlagen een 180 graden andere richting heeft dan de wind in hogere luchtlagen. Dat betekende dus dat onze koers bij opstijging pal west was. Toen wij hoger gingen werden wij richting het oosten geblazen, en bij het dalen gingen wij wederom richting het westen. Dit hield dus in dat wij weer precies op het startveld terug kwamen. Wij noemden het een Reuzenrad-vaartje, we hadden dus een reusachtige cirkel in de lucht beschreven. Dit kwam natuurlijk goed uit want wij hadden 8 familieleden die mee wilden varen, terwijl er in ons mandje maar plaats voor vier personen was. Normaal gesproken maak je dan een tussenlanding onderweg om de passagiers te wisselen, maar dit is vaak wel een beetje lastig voor de crew die dan wel precies op tijd bij de ballon moet zijn. Nu konden de volgers dus lekker op het vertrekpunt blijven staan om te kijken naar de ballonnen die allemaal het zelfde trucje uit konden halen. Rondje varen, tussenlanding, passagiers wisselen en nog een keer hetzelfde kunstje. Het was in de geschiedenis van de Philippine Balloon Fiesta de eerste keer dat er een box gevaren kon worden.

De derde en tevens laatste vaart was er een die absoluut in mijn persoonlijke top 3 van mooiste vaarten ooit zal komen te staan. Wij startten als laatste en hebben ruim anderhalf uur doorgevaren.  De meeste piloten waren al lang geland, maar de omstandigheden bleven zodanig goed dat wij nog even doorgingen.

De fraaiste landschappen schoven als een film onder ons door. Zorgvuldig gecultiveerde rijstvelden, riviertjes, weggetjes, dorpjes en dat alles van een onbedorven schoonheid. Ballonnen zijn een onbekend fenomeen in de Filippijnen; rondom Clark Airfield echter zijn mensen ze wel gewend van de laatste 8 ballonfiësta’s. Meestal werden er vaarten gemaakt van 30 a 40 minuten bij een snelheid van maximum 20 km per uur. Dus de bewoners die in een straal van 10 a 15 km van de airbase wonen zouden ooit wel een ballon hebben kunnen zien. Wij voeren 25 km per uur en legden dus in anderhalf uur bijna 40 km af, en kwamen daardoor terecht op een plaats waar nog nooit een ballon was geweest.

Binnen 3 minuten stonden er 200 kinderen aan het mandje, terwijl even later ook de papa’s, mama’s, opa’s en oma’s even poolshoogte kwamen nemen. Ze dachten dat we gecrashed waren, maar we konden ze overtuigen van het tegendeel.Er volgde een ongekende gastvrijheid; de landeigenaar bood bezorgd onderdak aan voor Marcel, omdat de zon wel te warm voor hem zou zijn.

Het was echter pas 10 uur in de ochtend, en de zon was nog lang niet op volle sterkte. We moesten natuurlijk even binnen komen, koffie drinken en volgens Filippijnse traditie iets eten. Na anderhalf uur was het hoogste tijd om afscheid te nemen van deze fantastische mensen want we hadden nog minstens anderhalf uur nodig voor de terugreis naar Clark.Het was alweer onze derde en laatste vaart op de Filippijnen. Volgend jaar weer? Het was eigenlijk te kort, we hadden meer willen (er)varen. Het was niet alleen onze gedachte, van de andere deelnemers hoorden we hetzelfde.

Laat de fiësta volgend jaar minimaal een dag langer duren, of mogelijk twee. Een mooier compliment kan een organisator niet krijgen. Het was een voorrecht om te mogen varen in het land van de Smile. We denken er nog heel vaak aan terug . . . met een smile. Wij zouden graag nog een woord van dank willen uitspreken aan onze goede vriend en collega Ton Rentier.

Buiten het feit dat hij ons nog wel eens voorziet van spectaculaire e-mails, heeft hij voor ons tijdens onze vliegreis (met de KLM) ook het nodige weten te betekenen. Hartelijk dank hiervoor Ton.